1/2 Verduurzamen energievoorziening

Hoe verduurzaam je de energievoorziening op een houdbare manier?

Marjolein Broeren sprak, namens The Economic Board, onze Energy Consultants Maarten van Blijderveen en Peter Laagland over de systeemintegratie bij het verduurzamen van de energievoorziening. Een mooi interview volgde:

Energiefilosofen Maarten van Blijderveen en Peter Laagland, beiden werkzaam bij Qirion, houden zich dagelijks bezig met de vraag: hoe verduurzaam je de energievoorziening op een houdbare manier met de beschikbare middelen en mogelijkheden van vandaag? “Met de juiste prikkels nodigen we klanten uit samen met ons systeem-overstijgend naar energie te kijken.”

De uitdaging is om het vraagstuk breder te zien omdat het gebruik van bijvoorbeeld zonne-energie

Samen met ongeveer twintig andere energieconsultants werken Maarten van Blijderveen en Peter Laagland voor organisaties met energievraagstukken. Denk aan netbeheerder Liander, Rijkswaterstaat, gemeenten, provincies, vastgoedontwikkelaars en energiecorporaties. Veel klanten kloppen bij Qirion aan naar aanleiding van de zogenaamde ‘Wiebes-brief’, waarin de minister van Economische Zaken bedrijven informeert dat ze vanaf 2022 van het Groningse gas af moeten zijn.

Laagland: “Dat roept veel vragen op, zoals: ‘hoe kan ik mijn energievraag anders invullen? Hoeveel zonnepanelen of warmtepompen heb ik dan nodig? Wat moet ik met elektrisch vervoer doen?’.” Wat beide heren jammer vinden is dat deze vraagstukken door klanten nog binnen een kleine context bekeken worden. “De uitdaging is om het vraagstuk breder te zien omdat het gebruik van bijvoorbeeld zonne-energie weer allerlei consequenties heeft, zoals de beschikbare grond die nodig is om een zonneveld aan te leggen.”

Daarom proberen de heren binnen elke opdracht altijd een stapje verder te gaan, het liefst samen met de klant. “Met de juiste prikkels nodigen we hen uit samen met ons systeem-overstijgend naar energie te kijken”, aldus Van Blijderveen.

Resources verduurzamen energievoorziening

We lopen tegen de grenzen aan van wat onze resources aankunnen. Verschillende vormen van duurzame energie vragen immers ook tijd, oppervlakte en materialen. Om de impact van de keuze voor een bepaald energiesysteem te bepalen analyseert de afdeling energieconsultancy bij Qirion al deze resources.

Alleen de resource geld wordt daarin niet meegenomen. “Dat kun je immers blijven hergebruiken”, vertelt Van Blijderveen. De analyse gebeurt op een groot abstractieniveau waarbij vervolgens wordt ingegaan op de details: “Zo onderzoeken we bijvoorbeeld hoe een opweksysteem doorwerkt in het hele energienet en daarbuiten. Het gaat erom dat we de juiste afwegingen maken alvorens te handelen, zoals de afweging op welke plekken en onder welke voorwaarden het slim is om nu te investeren in windenergie en op welke innovaties moet worden ingezet. Daarbij kijken we ook welke internationale ontwikkelingen we straks kunnen inzetten voor de Nederlandse markt.”

Consumenten kleinere rol bij opwekken

Het overstijgend kijken naar het energiesysteem geldt ook op particulier niveau. Laagland: “Daardoor zien we dat consumenten een kleinere rol krijgen bij het opwekken van energie dan verwacht.”

Maar het is niet genoeg. Centrale zonne- en windproductie blijft nodig om te garanderen dat de eindgebruiker nooit zonder energie zit.

Volgens de heren komt dat omdat er weken kunnen voorkomen zonder wind- en zonne-energie. Om deze periode te overbruggen is grootschalige opslag nodig die niet past in de kelder van een gewoon woonhuis. “Wel kan de consument deels in de eigen energie voorzien, bijvoorbeeld door een accu te koppelen aan de zonnepanelen. Als deze overdag oplaadt kan deze ’s avonds tijdens piekmomenten worden ingezet. Maar het is niet genoeg. Centrale zonne- en windproductie blijft nodig om te garanderen dat de eindgebruiker nooit zonder energie zit.”

Als voorbeeld van centrale opwek en opslag noemen de heren de energiecorridor in Zwolle. Deze wordt, samen met Posad en Generation Energy ontwikkeld om duurzame energie middels een goede infrastructuur in druk bewoonde gebieden te brengen die past bij het karakter van de stad. Een voorbeeld is de cityhub waar bewoners uit de binnenstad hun elektrische auto kunnen opladen, terwijl ze met het OV verder reizen. Dit helpt niet alleen de verduurzaming van Zwolle, maar ook om de binnenstad autovrij te maken.

Centraal opwekken en opslaan efficiënter

Centraal opwekken is ook efficiënter omdat ons energienet is ontworpen voor een lage gelijktijdigheid. “Een waterkoker verbruikt bijvoorbeeld 1 kilowatt, maar aangezien niet iedereen die tegelijk aanzet kun je met een relatief dun net veel gebruikers van energie voorzien”, legt Van Blijderveen uit. Als alle huishoudens bijvoorbeeld een warmtepomp aanschaffen om te verduurzamen dan neemt de gelijktijdigheid toe en moeten we het net dikker maken: “Omdat het bij iedereen op hetzelfde moment koud is gaan alle warmtepompen tegelijk aan.”

Bovendien wordt duurzame energie niet gelijkmatig over het jaar heen opgewekt, waardoor er grote pieken in de energieproductie ontstaan en er een nóg dikker net nodig is. Met opslag kan dit voorkomen worden door deze pieken uit te vlakken en ervoor te zorgen dat de energie beschikbaar is op de momenten dat het nodig is.

Dit kun je het beste doen bij de opwekbron, omdat je dan een minder dik net nodig hebt voor het transport van de opgewekte energie naar de gebruikers. Ook is, door de lagere gelijktijdigheid van een grote groep opwekkers en afnemers, centrale opslag effectiever, dan elke decentrale opwek- en vraagpiek te bufferen met batterijen voor een kleine groep gebruikers. Dat heeft ook weer te maken met die waterkoker. Aangezien niet alle mensen tegelijk de waterkoker aanzetten kun je op grote schaal toe met een veel minder grote batterij”, legt Laagland uit. Van Blijderveen vult aan: “Bovendien heb je hiervoor veel minder resources nodig en dat past ook bij de circulariteitsgedachte die we uitdragen.”

Bron: https://theeconomicboard.com/nieuws/verduurzamen-energievoorziening/   

Meer weten?
Neem contact op met Maarten van Blijderveen of Peter Laagland.